Het Hoorns Byzantijns Mannenkoor stelt zich ten doel de gezangen te zingen uit Russisch Orthodoxe liturgie. Het koor heeft in de ruim twintig jaren van zijn bestaan een groot repertoire opgebouwd.
Bestaande uit de liturgie van Joannes Chrisistomos, maar ook die geënt op de gezangen zoals die in het Valaämklooster worden gezongen.
Geheel in de traditie van de Oosters orthodoxe kerk waarin het Paasfeest het hoogtepunt van het kerkelijk jaar is, nemen de gezangen uit de lijdenstijd en Pasen een belangrijke rol in het repertoire.
Daarnaast hebben wij ook aardig repertoire van bekende en minder bekende Russische volksliederen welke wij met name tijdens concerten ten gehore brengen.
Dit alles geschiedy onder de bezielende en vakkundige leiding van Grigori Sarolea, welke meerdere koren onder zijn leiding heeft staan. Waaronder het Utrechts Byzantijns Mannenkoor.
Het koor heeft vier CD opgenomen, waarvan de eerste uitverkocht is. De overige zijn nog wel verkrijgbaar.
De tweede CD is gewijd aan de Moleben van de Moeder Gods, op de derde staat de liturgie van Joannes Chrisostomos centraal.
Vespergezangen uit de traditie van het Noord-Russische Valaämklooster vullen de vierde CD.
Tijdens ons Paasconcert 2008 in Oosterland is een vijfde CD met als thema gezangen uit de Lijdensweek en Paasfeest.
Evenementen
Er zijn helaas nog geen actuele evenementen bekend van Hoorns Byzantijns Mannenkoor
CD en DVD, Liturgie van de heilige Johannes Chrisostomos
Soort drager: CD Uitvoerend Artiest: Hoorns Byzantijns Mannenkoor Release datum: juni 2000 Opname locatie: St. Johannes de Doper Grootebroek Prijs CD/DVD (Euro): 10 euro
Omschrijving: Liturgie van de H. Johannes Chrysostomos is de 3e CD van het Hoorns Byzantijns Mannenkoor.
Deze CD bevat geen integrale uitvoering van de hele liturgie van Johannes Chrysostomos. Hiervoor zou één CD niet toereikend zjijn geweest, maar er wordt wel een zo compleet mogelijk beeld van deze liturgie gegeven.
Naast hoogtepunten als "Iezje Cheruwiemy" en het "Onze Vader" heeft het HBM om een treffend klankbeeld van de liturgie te schetsen ook enkele litanieën opgenomen.
Hoewel de teksten van de litanieën eigenlijk alleen door gewijden gezongen mogen worden, heeft het koor gemeend deze toch volledig weer te geven om geen afbreuk te doen aan de schoonheid en het meditatieve karakter ervan.
Daarnaast zijn ook enkele beroemde liederen uit de Russische traditie aan het geheel toegevoegd.
Het HBM presenteert hiermee een aangename luister-CD voor een breed publiek. Het HBM voert op deze CD de gezangen uit van deze dienst: eenvoudige melodieën zoals die in kloosters worden gezongen. Juist in deze - van slechts elementaire harmonieën voorziene - gezangen komt de diepte van de Russische spiritualiteit tot uiting. Samen met de afbeeldingen van de iconen, kaarslicht en ceremoniële gewaden en de geur van wierook en brandende kaarsen, vormt deze gebruiksmuziek een essentiële schakel in het hemelse geheel van de Russische religieuze traditie.
CD en DVD, Moleben van de Moeder Gods
Soort drager: CD Uitvoerend Artiest: Hoorns Byzantijns Mannenkoor Release datum: 29 juni 1996 Opname locatie: St. Johannes de Doper Grootebroek Prijs CD/DVD (Euro): 10 euro
Omschrijving: De Moleben voor de Moeder Gods is de tweede CD die in 1996 is opgenomen.
Het is een Marialiturgie waarin uiteraard ook heel veel Mariagezangen uit de Slavisch-Byzantijnse ritus zijn opgenomen, maar waar ook plaats is voor gereciteerde schriftlezing.
Grigori Sarolea schrijft hierover :
De Mariaverering neemt in de christelijke kerken een belangrijke plaats in. In het dagelijkse (religieuze) leven komt de heilige Maria vaak terug. Dit was (is) in het oosten niet anders dan in het westen. Behalve verschillen in culturele uitingen van Mariaverering is er ook een verschil in intentie te zien en voelen in de wijze waarop Maria in bijvoorbeeld Rusland of in het westen benaderd wordt.
In de Byzantijnse ritus gaat men er van uit dat de kerk een afspiegeling is van de hemelse orde en dat de liturgie, op aarde gevierd, een afspiegeling is van de eeuwigdurende hemelse liturgie, gevierd voor Gods troon. Het is niet vreemd dat de Byzantijnse ritus tijdens zijn ontwikkeling veel evenementen uit het leven aan het keizerlijk hof overnam. Belangrijk is de hiërarchische orde; de hemel met drieënig (Vader, Zoon en Heilige Geest) God als keizer en daaronder in orde van "rang" alle heiligen. De plaats van Maria is die van Moeder van God, een zeer bijzondere plaats. Dit is te zien aan de plaatsing van de Maria-ikoon in de iconostase (wand van iconen, die de altaarruimte van de kerk scheidt): in de eerste rij links van de koninklijke poort (Christus direct rechts.) Ook in de gebeden en gezangen van de Byzantijnse ritus komen we met grote regelmaat Maria tegen. Iedere litanie heeft een gebed aan Maria, ieder feest heeft een eigen Mariahymne (zadostonjniek) in de liturgie, de negende ode in de metten is altijd aan haar gewijd.
>In de gebeden tot de Moeder Gods wordt gevraagd of zij in haar gebeden tot God ons wil gedenken Deze voorspraakfunctie hebben in wezen alle heiligen, maar door haar voorname plaats in de hemelse orde wordt Maria meer vereerd dan welke heilige dan ook. Maria wordt gezien als de beschermvrouwe van alle (recht)gelovigen en in de gebeden tot haar wordt vaak gevraagd om bescherming tegen allerlei vormen van onheil en ellende. Ook de vele aanspreektitels geven aan dat zij niet alleen de Moeder van God is, maar (zeker ook in Rusland) de geestelijke moeder van het land is. Een Moleben is letterlijk een gebedsdienst, die bij verschillende gelegenheden gevierd kan worden. In oorsprong is het korte eenvoudige dienst, die zonder priester gevierd kan worden. In de kerkboeken van nu kan men ook uitgebreidere vormen vinden van de Moleben.
De Moleben heeft een vaste structuur (in grote lijnen als die van de metten) met vaste gebeden en gezangen (ordinarium) en wisselende gebeden en gezangen, die afhankelijk zijn van welke Moleben gevierd wordt. Zo kennen we de Moleben van de Dankzegging, het aanroepen van de Redder in tijd van oorlog en de Moleben van de Moeder Gods. Moleben kunnen op elk moment en op elke plaats gevierd worden en zijn dus niet kalenderafhankelijk. Aansluitend op het streven van het HBM in de Russische monastieke (klooster) stijl te zingen, is op deze CD de Moleben van de Moeder Gods te horen, zoals die in een Russisch klooster te beleven is.
CD en DVD, Vespers Valaam Klooster
Soort drager: CD Uitvoerend Artiest: Hoorns Byzantijns Mannenkoor Release datum: oktober 2005 Opname locatie: Allemanskerk Oudkarspel Prijs CD/DVD (Euro): 15 euro
Omschrijving: Op de vierde CD is een integrale versie van de Vespers uit het Valaämklooster te beluisteren. Onze dirigent Grigori Sarolea schreef over en bij de CD het volgende:
In noordwestelijk Rusland ligt in het Ladagomeer het eiland Valaäm waar in de tiende eeuw een klooster werd gesticht.
Volgens de analen waren de Griekse missionaris - monniken Sergius en Herma de eerste bewoners van Valaäm. De naam is vermoedelijk een oud Fins woord. het best te vertalen met: "Het hoge land".
Aan het eind van de 19de eeuw kwam het onderzoek naar oude Russische kerkmuziekbronnen goed op gang. Dat resulteerde in uitgaven met kerkmuziek Veelal volledige systemen met alle gezangen van de diverse diensten en het kerkelijk jaar.Ook in het Valaämklooster drukte een der- gelijke "obychod" in 1909. Deze uitgave is door de "Verein für ost- kirchliche Musik" in 1984 is fac- simile heruit- gegeven. De bundel bevat de melodieën van het ordinarium van alle dagelijkse diensten.
Panorama van het Valaämklooster
Daarnaast zijn ook de melodieën en de teksten van de cyclus van acht kerktonen weergegeven. Enkele specifieke gezangen voor kerkelijke hoogtijdagen komen daarin ook voor.
Het Valaäm zangboek is echter niet volledig en moet met gezangen uit andere melodiesystemen worden aangevuld om een volledige dienst te kunnen uitvoeren. Een aantal melodieën zijn ook terug te vinden in andere gezangverzamelingen zoals bijv. het zogenaamde "znamenny" systeem van gezangen.
De melodieën zijn eenstemmig afgedrukt. Op deze CD is een aantal gezangen ook eenstemmig of in octaven uitgevoerd.
Daarnaast zijn de gezangen bewerkt in verschillende stijlen. Van tradionele vierstemmige harmonieën onder de melodie (bijv de Canon) tot bewerkingen waarin de melodie voornamelijk in de onderstem klinkt. Gekozen is voor gezangen uit de grote avonddienst, uitgevoerd in de sfeer van een Russisch Orthodox klooster. Naast het uitvoeren van de melodieën van het Valaämklooster geeft de C.D een beeld van de Russische spirualiteit.
CD en DVD, Goede Week en Pasen
Soort drager: CD Uitvoerend Artiest: Hoorns Byzantijns Mannenkoor Release datum: 28 december 2007 Opname locatie: Michaëlskerk Oosterland Wieringen Prijs CD/DVD (Euro): 15 euro
Omschrijving: Vijfde CD HBM
De Goede Week en Pasen
Op 24 maart 2008 heeft het HBM een cd uitgebracht, die geheel in het teken staat van de Goede Week en Pasen.
De CD is een productie van Grigori Sarolea, die naast dirigent van het koor, ook de leiding heeft over het Utrechts Byzantijns Mannenkoor. Sarolea's grote kennis van de Russisch-orthodoxe kerkmuziek, en de wijze waarop deze vertolkt dient te worden, is een garantie voor een verantwoorde uitvoering van het repertoire zoals dit aan de CD is toevertrouwd
Het is een unieke CD geworden, zeker voor een Nederlands koor omdat het HBM met deze cd pretendeert een welkome aanvulling te zijn aan hetgeen in de loop van jaren aan opnamen van Russisch-orthodoxe kerkmuziek is verschenen.
Niet eerder is in ons land een CD uitgebracht die zó geheel in teken van de Goede Week en Pasen staat. Verwonderlijk, omdat juist deze periode van het kerkelijk jaar het hoogtepunt is op de Orthodoxe kalender.
